In 2005 staken een aantal gezichtsbepalende basketballbestuurders (Otto Bos, Peter Meurs, Cees van der Lee, Ed Hof, Rudo Snabilie en Ray Laatst) uit de regio Utrecht de koppen bij elkaar. Doel van deze bijeenkomst was te komen tot een bundeling van krachten om Utrecht als basketballstad in Nederland duidelijker op de kaart te zetten. Hieruit ontstond het samenwerkingsverband UBALL (Utrecht basketBALL). UBALL zou hét talentenopleidingscentrum voor basketball in Midden Nederland moeten worden. Er werd gekozen voor een zogenaamde Bolwerkvereniging constructie waarbij er een onderlinge verbindtenis bestond tussen de deelnemende verenigingen en UBALL.

In eerste instantie werd UBALL opgezet vanuit de verenigingen Amazone /Utrecht, BC U/Utrecht, Bourgondië/Wijk bij Duurstede, Cangeroes/Utrecht en Woodpeckers/Houten. Later kwamen daar nog de verenigingen Jump/IJsselstein, OSM'75/Maarssen en SVO/De Meern bij. De voorzitters van de deelnemende verenigingen vormden de Raad van Toezicht van UBALL. De directie van UBALL droeg zorg voor de dagelijkse operatie, continuïteit en verdere ontwikkeling van de talentontwikkeling en topsport in de regio Utrecht. De breedtesport ontwikkeling lag vooral in handen van de deelnemende bolwerkverenigingen.

Talenten uit de verschillende deelnemende verenigingen kregen een dubbellicentie om zowel voor de eigen vereniging te spelen als voor UBALL. In 2006 kwamen de eerste UBALL teams uit in de competitie. Met het stijgen van het niveau van UBALL als basketball organisatie bleek het systeem van dubbellicenties steeds meer een moeilijk te realiseren combinatie te zijn. Daarom werd dit systeem van dubbele licentie bij UBALL en haar Bolwerkverenigingen vanaf seizoen 2009-2010 afgeschaft. Inmiddels speelden alle teams van UBALL op eredivisieniveau in de betreffende leeftijdscategorie.

Dit hoge spelniveau wordt in belangrijke mate bereikt door de vele trainingsuren per week en het nauwe samenwerkingsverband tussen UBALL en de Topsporttalent scholen, het Leidsche Rijn college en het Via Nova College. Op deze scholen wordt de reguliere schoolopleiding gecombineerd met het intensieve trainingsprogramma van UBALL. In totaal traint een Topsporttalent 15 uur per week. In deze trainingen staat, naast de techniek en tactiek, ook de fysieke ontwikkeling centraal. Daarnaast wordt in de opleiding van de talenten ook aandacht gegeven aan de mentale ontwikkeling. Ook niet Topsporttalent-leerlingen (met name in de oude leeftijdscategorieën) trainen een groot aantal uren per week. 10 uur is het minimum aantal trainingsuren voor niet-Topsporttalent leerlingen.

Binnen het trainingsprogramma van UBALL wordt aandacht geschonken aan de zogenaamde Kernwaarden. Deze kernwaarden zijn voor UBALL elementair in een succesvolle maatschappelijke én topsportontwikkeling van de basketballtalenten. De kernwaarden van UBALL zijn: Stoïcijns meebewegen, onzelfzuchtigheid, mentale hardheid en eigen verantwoordelijkheid. Deze kernwaarden vormen de basis van de mentale ontwikkeling van de talenten waardoor zij op het hoogste niveau succesvol kunnen presteren.

In juni 2012 werd UBALL de derde organisatie in Nederland die het certificaat voor een Basketball Academy uitgereikt kreeg. Zowel de NBB als het NOC*NSF als de gemeente Utrecht zijn van mening dat UBALL dit certificaat waardig is.

Doordat binnen UBALL inmiddels ook de ambitie was neergelegd om de talentontwikkeling ook naar het Seniorenniveau door te zetten, werd door UBALL een koers uitgezet naar verdere verzelfstandiging. Dit leidde in juli 2012 tot de oprichting van de Stichting UBALL Utrecht Basketball. Onder deze stichting werden twee organisaties geplaatst te weten de Basketball Academy UBALL Utrecht en de Basketball Vereniging UBALL Utrecht. In de eerste organisatie werd de talentontwikkeling ondergebracht. En in de Vereniging zijn de Senioren teams en de U20 teams ondergebracht. Hierdoor is een situatie ontstaan waar UBALL een zelfstandige positie inneemt ten opzichte van de overige basketball verenigingen in en om Utecht. Door de certificering van UBALL als Basketball Academy is UBALL de aangewezen organisatie voor talentontwikkeling in Midden Nederland.

Desondanks blijven de banden en relaties met de basketballverenigingen in en om Utrecht volop aanwezig. Nog steeds vindt doorstroming plaats vanuit de verschillende voormalige Bolwerkverengingen naar UBALL en vice versa. Door deze continue uitwisselingen van talenten naar UBALL en ontwikkelde spelers naar de basketballverenigingen in en om Utecht wordt het niveau van basketball in Utrecht en de directe omgeving op een hoger niveau gebracht. En dat blijft het totale UBALL talentopleidingscentrum nastreven. Net zoals de "Founding Fathers" dat in 2005 voor ogen hadden toen zij de koppen bij elkaar staken.